I Ysgolion

Beth yw PISA?

Mae’r Rhaglen Ryngwladol Asesu Myfyrwyr (PISA) yn astudiaeth ryngwladol a ddatblygwyd gan y Sefydliad ar gyfer Cydweithrediad a Datblygiad Economaidd (OECD). Bob tair blynedd, mae PISA yn cynnal profion i ddisgyblion 15 oed ledled y byd mewn darllen, mathemateg a gwyddoniaeth. Fodd bynnag, oherwydd y tarfu sydd wedi’i achosi gan y pandemig coronafeirws, mae asesiad PISA 2021 wedi’i ohirio tan 2022, gyda dros 80 o wledydd yn cymryd rhan yn y cylch hwn.

Mae’r profion wedi’u llunio i asesu pa mor dda mae disgyblion yn meistroli pynciau allweddol er mwyn cael eu paratoi ar gyfer sefyllfaoedd go iawn mewn oedolaeth. Mae ein Llywodraeth a llywodraethau ledled y byd yn defnyddio canlyniadau PISA i gymharu’r cryfderau a’r gwendidau yn eu system addysg. Mae’n gyfle i gymharu ein cyflawniad yn rhyngwladol a dysgu oddi wrth bolisïau ac arferion gwledydd eraill.

Ewch i’r dudalen Ynglŷn â PISA i gael mwy o wybodaeth am yr astudiaeth.

Pam y mae Cymru/Lloegr/Gogledd Iwerddon yn cymryd rhan yn PISA?

PISA yw’r unig arolwg addysg rhyngwladol sy’n mesur gwybodaeth a sgiliau plant 15 oed. Mae’n creu darlun cenedlaethol o gyflawniad disgyblion yn y grŵp oedran hwn, ac mae ganddo oblygiadau ar gyfer polisi a datblygiadau lleol a chenedlaethol.

Mae PISA yn ein helpu i ddeall pa mor dda y gall disgyblion gymhwyso gwybodaeth a sgiliau mewn darllen, gwyddoniaeth a mathemateg i ddadansoddi, ymresymu a chyfathrebu’n effeithiol wrth iddynt archwilio, dehongli a datrys problemau. Mae’r astudiaeth hefyd yn casglu gwybodaeth werthfawr am agweddau a chymhellion disgyblion er mwyn helpu i ddeall sut maent yn cyfrannu at berfformiad disgyblion.

Mae PISA yn cynnig cyfle i gymharu cyflawniad yn rhyngwladol ac yn annog gwledydd i ddysgu oddi wrth ei gilydd, gan greu systemau ysgol tecach a mwy cynhwysol. Hyd yn hyn, mae dros 80 o wledydd ac economïau wedi cymryd rhan, sy’n darparu set gyfoethog o ddata i’w gymharu.

(D.S. Mae’r Alban yn cymryd rhan yn PISA hefyd)

Beth yw manteision cymryd rhan yn yr astudiaeth?

– Mae’r ysgolion a’r disgyblion sy’n cymryd rhan yn PISA yn gwneud cyfraniad gwerthfawr at ddeall ein system addysg, a dim ond â’r cyfranogiad hwn y gallwn wireddu’r cyfleoedd a ddaw yn sgil PISA i wella ein polisïau a’n harferion addysgol.

– Trwy gymryd rhan yn PISA, mae eich ysgol a’ch disgyblion yn cyfrannu at sylfaen dystiolaeth fyd-eang a all lywio polisïau a strategaethau i helpu i fynd i’r afael â’r heriau sy’n gysylltiedig â chodi safonau a lleihau bylchau mewn cyrhaeddiad.

– Mae’r astudiaeth hefyd yn rhoi cipolwg ar feysydd fel cydraddoldeb cymdeithasol a rhywiol, ac agweddau tuag at ddysgu, sy’n galluogi’r rhai sy’n llunio polisïau i ddysgu o arfer gorau yn y Deyrnas Unedig ac yn rhyngwladol.

– Mae PISA yn galluogi cymharu cyrhaeddiad disgyblion, ynghyd â’u cefndir a’u hagweddau tuag at yr ysgol a dysgu.

– Gall disgyblion ymarfer eu sgiliau asesu mewn astudiaeth lle nad oes angen unrhyw waith paratoi ymlaen llaw.

– Bydd disgyblion yn cael cyfle i gynrychioli eu gwlad mewn astudiaeth ryngwladol sy’n cynnwys dros 80 o wledydd.

Pa gymorth sy’n cael ei roi i’r ysgolion sy’n cymryd rhan?

Rydym yn gwerthfawrogi cyfraniad ysgolion i’r astudiaeth bwysig hon yn fawr, ac rydym yn ymrwymo i sicrhau bod cymryd rhan mor syml â phosibl i’ch staff a’ch disgyblion. Nid yw’n mynnu llawer o waith gweinyddol gan staff yr ysgol ac nid oes unrhyw waith paratoi i ddisgyblion ymlaen llaw. Bydd Gweinyddwr Profion PISA yn bresennol yn eich ysgol ar ddiwrnod yr astudiaeth i weinyddu’r prawf ac nid oes angen i chi wneud unrhyw farcio.

Rydym yn gofyn i’r ysgolion sy’n cymryd rhan benodi aelod staff i fod yn Gydlynydd PISA yr Ysgol. Bydd yr unigolyn penodedig yn cael Pecyn Croeso a Llawlyfr Cydlynydd yr Ysgol, a fydd yn rhoi’r holl wybodaeth sydd ei hangen arno/arni i baratoi ar gyfer yr astudiaeth.

Mae gennym dîm penodedig i’ch cynorthwyo drwy gydol yr astudiaeth. Gallwch gysylltu â Thîm Cymorth PISA ag unrhyw gwestiynau sydd gennych (o ddydd Llun i ddydd Gwener).

Beth mae’r asesiad yn ei gynnwys?

Mae astudiaeth PISA yn cynnwys asesiad dwy awr ar gyfrifiadur, lle bydd disgyblion yn ateb cwestiynau amlddewis a phenagored ar fathemateg, gwyddoniaeth a darllen. Bydd pob disgybl yn cymryd cyfuniadau gwahanol o eitemau prawf o fewn banc cwestiynau mwy.

Yn PISA 2022, mathemateg fydd y maes ffocws. Mae’r profion wedi’u llunio i gipio sut mae disgyblion yn meistroli sgiliau penodol fel datrys problemau mewn mathemateg, strategaethau darllen a meddwl yn feirniadol mewn gwyddoniaeth; sgiliau sy’n bwysig y tu hwnt i’r ystafell ddosbarth. Mae enghreifftiau o gwestiynau prawf PISA i’w gweld yma.

Hefyd, gofynnir i ddisgyblion lenwi holiadur ar-lein amdanyn nhw eu hunain, eu hagweddau at ddysgu a’u defnydd o TGCh. Dylai’r holiadur gymryd rhyw 30-40 munud.

Mae yna Holiadur ysgol hefyd y gofynnwn i’r Pennaeth (neu aelod o’r Uwch Dîm Arweinyddiaeth) ei lenwi ar-lein. Dylai hwn gael ei lenwi cyn dyddiad yr asesiad a dim hwyrach na diwrnod yr asesiad ei hun.

Oes angen i ddisgyblion ddod ag unrhyw beth neu baratoi?

Nid oes angen unrhyw baratoi na gwaith blaenorol i ddisgyblion allu cwblhau’r asesiad. Dylai disgyblion ddod â llyfr i’w ddarllen yn dawel rhag ofn iddynt orffen yr asesiad yn gynnar.

Ble alla’ i gael cymorth/mwy o wybodaeth?

Rydym wedi llunio cyfres o Gwestiynau Cyffredin ar gyfer yr ysgolion sy’n cymryd rhan.

Os hoffech drafod unrhyw agwedd ar yr astudiaeth, mae pob croeso i chi gysylltu â Thîm Cymorth PISA.

Hoffem ddiolch i bob un o’r ysgolion a’u disgyblion sy’n cymryd rhan yn PISA. Mae eich cyfraniad yn cael ei werthfawrogi’n fawr ac yn cyfrannu at wella polisïau ac arferion addysgol ledled y byd.